Titulus XXVI de his, qui debetas filiorum de maternis bonis non tradederint portionis

Pater debit de maternis bonis medietatem filiis dare, cum annorum xx fuerint. Quod si de proprietate rerum maternarum expressam non dederit portionem et per testamentum res proprias a filiis alienare voluerit, ab heredibus repetendum est, quidquid in expressa portione a vicensimo anno filii de fructibus accepere potuissent, secundum legem novellarum.

 

Б. Текст 1.

In villa opulenti viri Romani multi servi laborant. Multi domini severi sunt, servos saepe vituperant et puniunt. Servi severos domonos non amant, sed timent. Bonos domonos servi laudant et amant. Etiam Marcus Tullius Cicero multos servos habet. Tiro servus domĭnum suum et Marcum, domĭni filium, valde amat. "Ubi Tiro est?" - Marcus rogat. At pater: "Tiro in cubicŭlo suo manet, nam aeger est". Tullius medĭcos vocat et rogat: "O viri boni! Servum meum curāte! Tiro vir bonus, doctus, et amicus meus est". Medĭci perīti servum curant, Cicěro medĭcis gratias agit et praemium dat.

 

Opulentus, a, um: состоятельный, богатый

Multus, a, um: многочисленный

Laboro, are: работать

Dominus, i m: хозяин

Severus, а, um: строгий, суровый

Vitupero, are: бранить, ругать, порицать

Punio, ire: наказывать

Amo, are: любить

Laudo, are: хвалить, прославлять

Timeo, ere: бояться

Sed: но

Habeo, ere: иметь

Servus, i m: раб

suus, a, um: свой

at: а, но

cubicŭlum, i: спальня

maneo, ēre: оставаться, пребывать

medĭcus, i: врач

curo, āre: лечить

doctus, a, um: ученый, образованный

perītus, a, um: опытный, сведущий

praemium, i: награда

Текст 2.

De Lucii Domitii, praetoris in Sicilia

In sicilia edictum fuit, ne quis [= ne alĭquis] servus telum secum [= cum se] habēret. Cum ad Domitium praetōrem aper ingens apportātus esset, mirātus est et rogāvit, quis eum necavisset. Cum audisset pastōrem, servum civis cuiusdam, id fecisse, vocāri eum ad se iussit. Servus libenter ad praetōrem properāvit, nam sperābat se praemium acceptūrum esse. Cum autem ad praetōrem venisset, ille rogāvit servum, quomǒdo tantam bestiam necavisset. Ille respondit se vehabŭlo aprum necavisse. Cum praetor audivisset servum telum habuisse, statim eum morte punīri iussit.

 

edictum, i: приказ

ne quis servus haberet: чтобы никакой раб не имел

vocāri eum ad se iussit: он приказал позвать его к себе

eum morte punīri iussit: приказал наказать его смертью (т.е. приказал казнить его)

 

В. Текст 1.

Graeci et Romāni multos deos et multas deas colēbant. Multis deis deabusque apud aras et in templis sacrificābant. In Foro Romāno rotundum templum Vestae deae erat, ubi Virgĭnes Vestāles ignem perpetuum custodiēbant.; non procul Atrium Vestae erat, ubi Virgĭnes Vestāles habitābant. Etiam matrōne Romāne deābus sacrificābant et festa deārum celebrābant.

Примечания:

 

Graecus, i: грек

deus, dei: бог

dea, deae богиня

colo, ěre: почитать

ara, arae: алтарь

templum, i: храм

sacrificio, āre: приносить жертвы

Forum, i: рыночная площадь

rotundus, a, um: круглый

ignis, is огонь

perpetuus, a, um: вечный, постоянный

custodio, īre: сторожить

procul: далеко

habito, āre: жить

festum, i: праздник

celebro, āre: торжественно праздновать

Текст 2.

Et quia Ianum cum Saturno regnasse memoravimus, de Saturno autem quid mythici, quid physici aestiment, iam relatum est: de Iano quoque quid ab utrisque iactetur in medium proferemus. Mythici referunt regnante Iano omnium domos religione ac sanctitate fuisse munitas: idcircoque ei divinos honores esse decretos, et ob merita introitus et exitus aedium eidem consecratos. Xenon quoque primo Italicon tradit Ianum in Italia primum dis templa fecisse et ritus instituisse sacrorum: ideo eum in sacrificiis praefationem meruisse perpetuam. Quidam ideo eum dici bifrontem putant, quod et praeterita sciverit et futura providerit. Sed physici eum magnis consecrant argumentis divinitatis. Nam sunt qui Ianum eundem esse atque Apollinem et Dianam dicant, et in hoc uno utrumque exprimi numen affirment.

Г. Текст 1.

Spectate tabŭlam! En domum Romānam videmus. Spectate altěram tabŭlam: domum Romānam Graeco exemplo aedificātam videmus. In prima tabŭla ostium, vestibŭlum, atrium, tablīnum, cubicŭla sunt. In altěra etiam peristylium, Graeco modo parātum, statuis ornātum est. Post domum hortus erat, ubi pulchrae et multae plantae erant. Tullia amīcae rubras et albas rosas et lilia alba dat. Etiam viǒlae pulchrae sunt.

 

specto, āre: смотреть

alter, altěra, altěrum: другой

exemplum, i: пример

Graeco exempli = Graeco modo: по греческому образцу

ostium, i: вход

verstibulum, i: вестибюль, передняя

modus, i: способ, образ

statua, ae: статуя

ornātus, a, um: украшенный

post: после, за

post domum: за домом

hortus, i: сад

planta, ae: растение

ruber, rubra, rubrum: красный

lilium, i: лилия

rosa, ae: роза

viǒla, ae: фиалка

parātus, a, um: приготовленный, устроенный

aedificātus, a, um: построенный

Текст 2.